از دارایی مازاد تا ارزش اقتصادی
شرکت، اموال مازاد مؤسسات اعتباری را میخرد، تملک میکند، مولد میسازد و از مسیرهای شفاف و رقابتی واگذار میکند.
مسیرها
سه مسیر ورود دارایی به شرکت
اموال موضوع فعالیت شرکت شامل املاک، مستغلات و سهام متعلق به مؤسسات اعتباری است که حسب ضوابط بانک مرکزی مازاد تلقی میشوند.
-
مسیر نخست
به درخواست مؤسسه اعتباری
اموال مازادی که مؤسسه اعتباری با اطلاع بانک مرکزی امکان واگذاری آنها را نداشته است. شرکت این اموال را پس از کسر بدهیها و تعهدات مربوط، با سقفهای قیمتی آییننامه خریداری میکند.
-
مسیر دوم
اموال ثبتنشده در سامانهها
اموالی که اطلاعات آنها در «سامانه املاک و مستغلات شبکه بانکی» یا «سامانه سهامداری شبکه بانکی» ثبت نشده است. فهرست این اموال از سوی بانک مرکزی برای انتقال به شرکت اعلام میشود.
-
مسیر سوم
اموال مؤسسات در حال گزیر
اموال مؤسسات اعتباری ناتراز ناسالم (غیرقابل احیا) که به اعلام هیئتمدیره صندوق، در قالب عاملیت فروش یا خرید، مولدسازی و فروخته میشوند.
فرایند
فرایند، گامبهگام
-
پذیرش و احراز مالکیت
تکلیف شرکت به خرید، ناظر بر اموالی است که مالکیت رسمی مؤسسه اعتباری بر آنها محرز باشد؛ بدهیها و حقوق اشخاص ثالث باید اظهار و در قیمت لحاظ شود.
-
انتقال رسمی مالکیت
مؤسسه اعتباری برای انتقال رسمی و قطعی مالکیت ــ از جمله ارائه اسناد و مراجعه به مراجع ثبتی ــ با شرکت همکاری میکند.
-
ارزشگذاری کارشناسی
قیمتگذاری بر پایه سازوکار بورس یا نظر هیئت کارشناسان رسمی، و بررسی در کارگروه تخصصی واگذاری انجام میشود.
-
مولدسازی
با تکمیل، آمادهسازی، مشارکت یا اجاره، ارزش افزوده اقتصادی ایجاد و فروش دارایی تسهیل میشود.
-
عرضه و واگذاری
داراییها از طریق بورس یا مزایده با قیمت پایه و در چارچوب قوانین و مقررات عرضه میشوند.
-
تسویه
وجوه حاصل از فروش، حسب مسیر ورود دارایی و مطابق آییننامه با مؤسسه اعتباری یا برای اقدامات گزیر تسویه میشود.
روشها
پنج روش مولدسازی
به استناد ماده (۳۳) آییننامه؛ استفاده از هر روش و سازوکار اجرایی آن به تصویب هیئتمدیره شرکت میرسد.
-
معاوضه
واگذاری اموال در قبال تملک داراییهای سهلالبیع و با قابلیت نقدشوندگی بالا.
-
مشارکت
بهکارگیری اموال بهعنوان سهمالشرکه برای تکمیل اموال نیمهتمام و ایجاد ارزش افزوده.
-
ارزشافزایی
تکمیل و بهینهسازی اموال نیمهتمام توسط شرکت برای واگذاری.
-
اجاره
اجاره دادن اموال به متقاضیان، با زمانبندی منتهی به فروش.
-
فروش نقد یا اقساطی
فروش نقدی یا اقساطی با نرخ سود مصوب هیئت عالی بانک مرکزی.
همه روشها باید بهگونهای اجرا شوند که اموال حداکثر ظرف دو سال به فروش برسند؛ این مدت با تأیید هیئتمدیره صندوق تا یک سال دیگر قابل تمدید است.
شفافیت
قیمتگذاری و واگذاری
قیمتها از مسیرهای کارشناسی و رقابتی تعیین میشوند.
-
سهام شرکتهای بورسی
قیمت فروش از طریق سازوکارهای فروش سهام در بازار بورس و اوراق بهادار تعیین میشود.
-
املاک و سهام غیربورسی
نظر هیئت سهنفره کارشناسان رسمی دادگستری یا قوه قضاییه دریافت و پس از بررسی در کارگروه تخصصی واگذاری، به تصویب هیئتمدیره شرکت میرسد.
-
مزایده با قیمت پایه
واگذاری املاک و سهام غیربورسی از طریق مزایده با قیمت پایه انجام میشود؛ اجارهبها و سهمالشرکه نیز با نظر کارشناسان رسمی تعیین میشود.
تأمین مالی
ابزارهای تأمین مالی
برای تسهیل خرید، مولدسازی و واگذاری داراییها، در چارچوب مقررات و با تأیید بانک مرکزی.
-
اوراق مالی اسلامی
انتشار اوراق مالی اسلامی برای تأمین منابع خرید اموال؛ این اوراق قابل توثیق نزد بانک مرکزیاند و در محاسبه کفایت سرمایه مؤسسات اعتباری با ضریب ریسک صفر منظور میشوند.
-
صندوقهای سرمایهگذاری
مشارکت و خرید واحدهای صندوقهای املاک و مستغلات، زمین و ساختمان، صندوق پروژه و سایر صندوقهای فعال در بازار سرمایه.
راهنما
برای مؤسسات اعتباری
پاسخ پرسشهای پرتکرار بانکها و مؤسسات اعتباری غیربانکی، بر پایه آییننامه.
شرکت اموال را با چه قیمتی خریداری میکند؟
- سهام بورسی دارای تابلوی فعال: حداکثر قیمت پایانی روز درخواست یا میانگین قیمت پایانی سی روز معاملاتی منتهی به آن، هر کدام کمتر باشد.
- سهام بورسی بدون تابلوی فعال: حداکثر قیمت پایانی روز معاملاتی پیش از بسته شدن نماد.
- سهام غیربورسی و املاک و مستغلات: حداکثر قیمت دفتری منهای پانزده درصد؛ قیمت دفتری باید به تأیید حسابرس مستقل مؤسسه اعتباری رسیده باشد.
مبلغ خرید چگونه تسویه میشود؟
حداکثر ده درصد بهصورت نقد در زمان انتقال در مرجع ثبتی، و مابقی حداکثر ظرف نُه ماه پس از انتقال، بهصورت نقدی، واگذاری اوراق مالی اسلامی یا سایر روشهای ایفای تعهد و در چارچوب قرارداد. بانک مرکزی میتواند درصد نقدی را بنا به شرایط تغییر دهد.
بدهیها و دعاوی اظهارنشده چه میشوند؟
اگر مؤسسه اعتباری بخشی از بدهیها، تعهدات یا دعاوی مرتبط با اموال را هنگام واگذاری اظهار نکرده باشد، مسئولیت آنها پس از واگذاری نیز بر عهده همان مؤسسه است و این موضوع در قرارداد قید میشود.
درباره اموال ثبتنشده در سامانهها چه باید کرد؟
پس از اعلام فهرست از سوی بانک مرکزی، هرگونه نقلوانتقال یا توثیق این اموال توسط مؤسسه اعتباری فاقد اعتبار است. مؤسسه اعتباری در صورت اعتراض، باید ظرف هفت روز کاری اعتراض مکتوب خود را به بانک مرکزی ارسال کند.
انتقال داراییها چه آثار مالیاتی دارد؟
هرگونه شناسایی درآمد، تجدید ارزیابی و نقلوانتقال داراییهای مؤسسه اعتباری به شرکت، برای یک بار در طول اجرای قانون، مشمول مالیات با نرخ صفر است.
فرصتها
برای سرمایهگذاران و متقاضیان
-
مزایدههای عمومی
واگذاری املاک و سهام غیربورسی از طریق مزایده با قیمت پایه و در چارچوب آییننامه معاملات شرکت انجام میشود.
-
مشارکت در مولدسازی
تکمیل اموال نیمهتمام از طریق مشارکت و آورده نقدی یا غیرنقدی شرکا امکانپذیر است.
-
اجاره و خرید اقساطی
اجاره اموال و فروش اقساطی با نرخ سود مصوب، از دیگر مسیرهای همکاری است.
اطلاعیههای عرضه و مزایده پس از انتشار رسمی، در بخش اخبار و رویدادها اعلام خواهد شد.
مستند به آییننامه نحوه تأسیس، فعالیت و انحلال شرکت مدیریت داراییهای شبکه بانکی، مصوب ۱۴۰۴/۰۳/۱۸ هیئت وزیران.